تبلیغات
باینال - شخصیت های تاریخی معاصرتركمن
 
باینال
به وبلاگ روستای باینال خوش اومدی
دوشنبه 8 خرداد 1391 :: توسط جواد

 

 

 

 

 

 

مقدمه:

    بسیاری ازانسان ها به اتفاقاتی كه درجامعه آنهارخ می دهد بی تفاوت هستند.بسیاری نیز احساس می كنندكه بایستی درگذرتاریخ تاثیرگذارباشند.چنین شخصیت هایی دراین راستا فعالیت می كنند ودرتاثیرگذاری نقشی اساسی ایفا می كنند. درلابلای برگ های تاریخ،چنین انسان هایی كم نیستند.امادرمنطقه مانیز افرادی بوده اند كه بی تفاوت به اتفاقات ورخ دادها نباشند ودراین مسیر ازتاثیرگذاران باشند.ازجمله این افراد شخصیت هایی هستند كه به اختصار شرح زندگانی آنها بشرح ذیل می باشد.

چقرملا،روستای اجن سنگرلی

       ازشخصیت های تاریخی اواخر دوره قاجاریه چقرملا فرزند الله بردی صوفی است.وی درحدودسال1230 شمسی درتركمن صحرا بدنیاآمد.بعنوان رئیس وملای طایفه آجان وقانجیق دراواخردوره قاجاریه نقش اساسی درتاریخ منطقه داشته است. ایشان بعنوان یكی ازرهبران وخوانین گوكلان مطرح بوده وبعنوان سردار به همراه سیدقلیچ ایشان كه رهبر مذهبی مردم رابعهده داشته است مطرح بوده است. ازجمله خوانین دیگرگوكلان دراین تاریخ می توان به مهدی خان قرق،ندرخان تمك،محمدحسن خان داری،نوربردی خان قرابلقان،ولی خان چقری،خجند بردی خان وخدای بردی خان ینقاق،امانش خان قائیریالرمضان خان آیدرویش وآنه محمدخان  بیگدلی اشاره كرد.

    به احتمال قوی این افراد همچون سیدقلیچ ایشان درآن زمان درراستای حمایت از مشروطه خواهان درلشكركشی به طرف تهران ازمسیرشاهرود وورامین درحمایت ازمحمدعلی شاه نقش اساسی داشته اند.ایشان احتمالاً دربین سال های1290 شمسی الی1300 شمسی قوت كرده باشند.چراكه فردی كه بعدازوی نام گذاری شده،درهمان سال ها به دنیا آمده وبه نام چقرملا نام گذاری شده است.ازایشان دستخط وچندین كتاب به یادگارمانده است.امروزه خانواده های فخوری وفجوری درروستای اجن سنگرلی ازنسل این شخص می باشند.

كوچك خان، روستای گلیداغ

      كوچك خان ازجمله شخصیت های تاریخی تركمن صحرامی باشد.كه بعنوان خان وسردار دربین تركمنان شرق تركمن صحرا به مردم خدمت كرده است. پدرش نور محمد سردار و مادرش توبی­ بی­بی­ بود. پدر ایشان از بزرگان و خان های منطقه بوده و نزد ملت و دولت دارای احترام و ارزش بوده است. كوچك­خان از طایفه كوكلان، غایی، جانقربالی و تیره قیزیل آیاق می­باشد. برادران ایشان قونقر، عاشور، اراز، وارّق و تاشلی می­باشند. كوچك­خان متولد تركمن صحرای ایران بوده و در آن منطقه رشد و نمو كرده است، احتمالا بواسطه خان و سردار بودن پدرش و نیز لیاقت­هایی كه از خود نشان داده بعد از پدر به مرتبه­ی خانی و سرداری رسیده است. از دوران كودكی و نوجوانی وی اطلاعاتی در دست نیست. به احتمال قوی در دهه 1270 شمسی متولد شده است. و مثل تمام سرداران و نام­آوران دیگر در سن جوانی شهرت و آوازه او به همه جا رسیده است.  ایشان در زندگی خود به نوعی محافظه­كار بوده است. بعضی اوقات به الامان و باسماچی­گری پرداخته و قریب به اتفاق همسو و همفكر با دولت مركزی ایران بوده است. كوچك خان بعد از ازدواج با سعد بیكه، صاحب 13 دخترشد كه نام بعضی از آنها عبارتند از: بایرام گل، امان گل، طواق گل و ... و تنها پسرش آنه خان نام داشت. آنه خان سه همسر داشت كه عبارتند از: نوربیكه، شاه سلطان و مأذم(معصوم). آنه خان مردی با هیبت بود كه مردم به محض روبرو شدن با وی به احترام رفتارمی كردند.كوچك خان درسال 1304 شمسی مقارن باحمله جان محمد خان دولو فرمانده لشكر شرق به گلیداغ وتركمن صحرا،بنابه ضرورت باوی همراهی كرده است. پس ازاین اتفاق بعنوان  فرمانده پاسگاه گلیداغ مشغول به خدمت شده است.امادرسال1320 شمسی وشروع جنگ جهانی دوم وحضور نیروهای بیگانه دركشور،به اسارت حكومت كمونیستی روسیه(شوروی) درآمده،پس ازآن زندگی  مجهول ونامعلومی راپیش رو داشتند.هیچ كس،هیچگونه اطلاعی ازایشان پس ازاسارت ندارد.

 حسن خان غراوی ،روستای پالچقلی یموت

    حسن خان غراوی فرزندقول نیاز خان متولد 1271 ه.ش،مادرش لاله وبرادرانش قلیچ نیاز ومحمدنیازهستند.یكی ازبزرگان منطقه مراوه تپه می باشد كه زندگی خود راوقف خدمت به مردمش كرده است.

    دریكی ازروزهای گرم تابستان،هوای گرم وخشك مراوه تپه درحالیكه درنهایت گرما بود،گروهی سواربراسب وارد مراوه تپه شدند،سوارانی كه گرد وخاك برگرده ی آنهانشسته وخستگی وتشنگی بروجود آنان مستولی شده بود.اضطراب ونگرانی ووحشت هراس بروجود مردم افتادهمه به تب وتاب افتادند،هركس به دنبال روزنه ای بودكه بداند قضیه چیست؟وبرای چه این سواران به اینجا آمده اند،خبر راسریعا به خان ها رساندند.لاغرخان به همراه حسن خان وشیخی خان درمحل حاضر شدندودرنهایت ادب واكرام به آنهاخوش آمد گویی كرده اظهار اطاعت نمودند.درحالیكه سواران خان ها رادرمحاصره گرفته بودند،فرمانده سواران روبطرف آنهاكرده وگفت: شما تركمن ها مردمی شجاع وغیرتمند هستید،چرا شماها این همه قتل وغارت وچپاول می كنید،آیا خبرنداریدكه دولتی هم هست وباید زیر نظر این دولت دركمال آسایش وآرامش زندگی كنید،پس چرا ملت راچپاول میكنید،مردان وزنان رابه اسارت می برید،چرا؟چرا؟علت چیست؟

     نفس ها درسینه ها حبس شده بود،سكوت برهمه جا مستولی شده،ازبین سكوت جمعیت ،صدایی بلند شد،حسن خان دركمال خونسردی درحالیكه شیخی خان ولاغرخان دردو طرف اوبودند گفت:فرمانده فقط مانیستیم كه قتل وچپاول می كنیم، افرادشما به مایاد می دهندكه این كارها رابكنیم،چند ماه قبل سواران شما 8 /هشت نفر ازمردان مارابه اسارت گرفته وباخود بردندوبعدازچندروزاطلاع پیداكردیم درمحلی بنام‹‹یكه سور›› كلاله آنهارابه قتل رسانده اند،درثانی هنوز داغ ازدست دادن این عزیزان رافراموش نكرده بودیم كه خبررسیدسه نفرازشكارچی های ماراكه جهت شكاربه كوههای گلیداغ رفته بودند،سواران شمابه قتل رسانده اند.حال فرمانده عالی شما بگویید،آن وقت ماچگونه می توانیم ساكت باشیم وتماشا كنیم درحالیكه ،مردان ماراازماجدامی كنید.فرمانده پس ازشنیدن حرفهای حسن خان،كمی آرام گرفت،سپس ازسواران خود صحت وسقم قضیه را جویا شدندكه آنهانیز اعتراف كردند.فرمانده پس ازشنیدن حرفهای حسن خان آرام گرفت وبعدازچند روزاقامت درمراوه تپه وگلیداغ بمقر فرماندهی خود برگشت وبه این ترتیب  باردیگر ازیك خونریزی بزرگ جلوگیری شد.ایشان درسال1320شمسی هم زمان باحضورروسها درایران به اسارت آنهادرآمده ودرروستای دوزالوم اینچه برون بدست آنها به شهادت رسید.(منابع: مراوه تپه درآئین زمان ،ستاربردی فجوری،چاپ1384.نیز مصاحبه باآقای محمد قربانی غراوی)

جمشید برفر،مراوه تپه

       فرزندیغموردرسال 1303دریكی ازروستاهای محروم مراوه تپه درخانوارهای مستضعف چشم به جهان گشودودوران طفولیت خودرادریتیمی دردست تنها عمه اش بنام نازبی بی گذراند.بخاطر پایین بودن سطح فرهنگ مردم منطقه ،بچه ها ازمدرسه گریزان بوده وبرعكس شهرها كه مدرسه ها وآموختن علم وسوادبه طبقه مرفه اختصاص داشته درروستاها افرادی كه ازثروت وامكانات بیشتری برخوردار بودند ،درآموختن سواد اجباری ازمقام خود سوءاستفاده كرده وبجای فرزندان خود بچه هایی راكه یتیم ویاازطبقه مستضعف بودند به مدرسه می فرستادند.جمشیدبرفر،ازجمله اولین محصلین مدرسه مراوه تپه بنام بزرگمهربود، دراواخر دورة ابتدایی ،تنی چندازافراد خیر ویااحتمالا بازرسین وزارت فرهنگ وقت باتوجه به استعداد وی اورابه شهرستان گرگان برده ودریكی ازدبیرستانهای نمونةگرگان بنام دبیرستان ایرانشهر به ادامةتحصیل وامی دارند وحتی برای اوشناسنامه ای جدید بنام جمشید برفرصادره ازحوزةیك گرگان دریافت می دارند .(نام قبلی وی آقچه پهلواندوجی بوده است ) دورةدبیرستان رادرگرگان به اتمام رسانده وقبل ازاینكه گواهینامه خودرادریافت نمایند باآغاز جنگ جهانی دوم وحمله روسها به ایران ،مواجه می شود.اوراق وپرونده های ادارات ازجمله مدارس بهم ریخته ویامعدوم می گردد. بناچار باتوجه به دوری زادگاهش بامحل تحصیل ازمدرسه وادامةتحصیل منصرف شده وبارسیدن به سن مشمولیت به خدمت نظام اعزام میگردد.قبل ازاینكه دوران سربازی راسپری نماید.به دلیل نابسامان بودن منطقه ونبودن امنیت خصوصا دراین منطقه مرزی ودورافتاده،تصمیم به وارد شدن به ارتش وژاندرمری گرفت. درتاریخ1/2/1322 ه.ش طبق دستور ناحیه خراسان بادرجه ژاندرمی به استخدام ژاندرمری وقت درمی آید.وی دردوران خدمتش درمحلهایی ازجمله رشت ،گنبد، مینودشت ،رودبار ،فارسیان،امند،گلیداغ ومراوه تپه خدمت می نمایدوبیشتردرامور اداری ودفتری اشتغال داشته است.دراواخردوران خدمت باعناوین رئیس پاسگاه ومعاونت پاسگاه انجام وظیفه كرده است .درنهایت نیز به درجه استوار یكمی وباسمت رئیس پاسگاه مراوه تپه درتاریخ13/8/1351 ه. ش بابیست ونه سال وشش ماه ودوازده روزخدمت بازنشسته شدندوبعدازگذشت حدود نه سال ازبازنشستگی اوكه یكی ازشواهد تاریخ معاصر این خطه دورافتاده بوددرزادگاه خود درسحرگاه روزجمعه 6/6/1360 ه .ش دارفانی راوداع گفت .روحش شاد. (منابع: مراوه تپه درآئین زمان ،ستاربردی فجوری،چاپ1384)

محمد لاغر سوداگر،مراوه تپه

      متولد 1278 خورشیدی ودرصحرای تركمن ومحل تولدش قزل آروات می باشد. پدرش لاغر ومادرش امان سلطان نام داشت.وی دارای چهاربرادرو؟خواهرمی باشد.نتیجه ازدواج وی چهارپسروسه دختر می باشد. درقزل آروات بودكه بامبارزاتی كه علیه دولت انجام داده بود تحت پیگرد كمونیست ها قرارگرفت .برادرش ملا امان سوداگر كه طلبه ای بیش نبود وحدود20سال سن داشت به جوخه اعدام سپرده شد.حكم اعدام محمدلاغر طی  اعلامیه ای صادر شد. سران وقت به تعیین جایزه ای نقدی برای دستگیری وی اقدام كردند،همه بدنبال یافتن اوراه افتادند.بالاخره وی دستگیرشد،اما اوباهمكاری یكی اززندان بانها به نام بابیت موفق به فرارشد.

     درایران به سال 1318خورشیدی به اسارت حكومت پهلوی درآمده وتاسال1321خورشیدی درزندان بود.پس ازآن نیز به مدت چهارسال دیگر یعنی تاسال1325خورشیدی درزندان های مشهد وبجنود محبوس بود.وی فردی ناطق وسخنوربوده است.دربسیاری ازدرگیری ها ونزاع ها به عنوان قاضی،به عدالت حكم داده ومردم ازرفتار وكرداروی رضایت داشته اند.فردی مردم داروخیرخواه مردم بوده است.درگورش(كشتی تركمنی) به رتبه پهلوانی رسیده است.

ایشان فردی جسور بوده وروحیه مبارزه طلبی درذات وی بوده وهمیشه برعلیه ظلم وستم مبارزه كرده است.

     بالاخره این مرد بزرگ بعدازعمری مبارزه علیه بی عدالتی وتلاش برای سربلندی این مرز وبوم در سن 73 سالگی درسال 1352 ه. ش دارفانی راوداع گفت.یكی ازشعارهای او این بودكه :‹‹ای مردم هرجاكه شماتصورش رامی كنیدمن رفته ام ولی هیچ وقت بد مردم منطقه رانگفته ام وبه آنها خیانت نكرده ام.›› (منابع: مراوه تپه درآئین زمان ،ستاربردی فجوری،چاپ1384.ونیز مصاحبه باآقای بك دردی  سوداگر)

مهدی ملا  بهلكه،روستای دادلی غزنین

      مهدی ملا بهلكه فرزند حاجی محمد،متولد 1288خورشیدی درروستای دادلی غزنین می باشد.پدرش كه ازنام داران وبزرگان قوم خودبود،پس ازفوت وی،لقب خانی وكدخدایی دادلی غزنین وبسطام دره به وی واگذارشد.وی یك برادر به نام بایرام محمدداشت.مهدی ملا دوبارازدواج كرد،همسراولش بی بی ازطایفه یلقی وازدواج دوم نیزباخانم عایشه فرخ ازطایفه سلاق بود.نتیجه این ازدواج ها،9پسر و4دختربود.مهدی ملا فردی سخنورودانابود.حس كمك به هم نوع ودستگیری ازفقرا ونیازمندان دروجوداو ریشه دوانیده بود.

      ازمیان توده مردم به پاخواسته بود.وی درپاییز سال1304شمسی،زمانی كه لشكرجان محمد خان دولو ازشرق تركمن صحرا وارد شد وروستاهای گلیداغ،پیش كمر،كریم ایشان و... رافتح كرده ووارد مراوه تپه شد،نقش اساسی دراین دوران بازی كرد.مهدی ملا پس ازسركوب قیام تركمن ها وفتح تركمن صحرا بعنوان كدخدای دادلی غزنین وبسطام دره انتخاب شد ورهبری مردم را به دست گرفت.ایشان بعنوان كدخدا تاپایان زندگی درمیان مردم بود ودرمقابل مشكلات ومصائب كمك آنها بود.وی فردی خوش رو ومهربان وازدانایان روزگار بود كه بالاخره پس از84سال زندگی سرشارازمشقات به سال1372شمسی دارفانی راوداع گفت.(منابع: كتاب حركت تاریخی كرد به خراسان،كلیم الله توحدی،جلدششم، نشرواسع1386.ونیز مصاحب باجباربردی آخـــونـــد بهلكه،مراوه تپه.)

علی یارخان،روستای قرناوه

     علی یارخان فرزند ولی درسال1265شمسی درروستای قرناوه بدنیاآمد.ازهمان كودكی فردی ماجراجوبود ودربازی كودكانه بعنوان رهبر وسردارانتخاب می شد.هنوزبه سن 18پانگذاشته بودكه آوازه وی دربین باسماچی ها شهره عام شد.وی دارای سه پسر ویك دختربود.

      درسال1304شمسی،همزمان باحمله نیروهای رضاشاه به رهبری جان محمد خان دولو به تركمن صحرا،بعنوان یكی ازسرداران تركمن،فرماندهی گروهی ازتركمن ها رابعهده داشت.وی به همراه عده ای ازتركمن ها درپیش كمرموضع گرفته وسنگربندی نمود ومنتظر لشكرجان محمد خان دولوكه ازشرق تركمن صحرا واردشده بودندنشست.ایشان به همراهی تركمن ها به مدت یك هفته توانست مانع پیشروی لشكرجان محمد خان شود.اما پس ازیك هفته مقاومت وپایداری وبه علت برتری تسلیحات نظامی دولتی،مجبور به عقب نشینی به دره كریم ایشان شد.به این ترتیب تركمنها تاب مقاومت نیاوردند ورهبران آنها ازجمله علی یارخان به سرزمین روسیه عقب نشینی كردند.آنها پس ازمدتی كه دولت به آنها امان داده بود،مراجعت كردند.اما بلافاصله دستگیرشده وبه مدت سه سال به ورامین،مشهد وبیكده تبعیدشدند.علی یارخان پس ازآن بعنوان امنیه به خدمت دولت درآمد ورئیس پاسگاه كلاله وپیش كمر منصوب شد.ودرنهایت نیزدرپاییزسال1345شمسی جان به جهان آخرت تسلیم كرد.(فصل نامه فراغی،شماره    ونیز مصاحبه باآقای بای محمد قلیچی)





وبلاگ باینال
http://baynal.mihanblog.com
کمپانی جواد
شنبه 1 مهر 1396 07:28 ب.ظ
I'm gone to say to my little brother, that he should also pay a
visit this web site on regular basis to take updated from hottest news.
دوشنبه 27 شهریور 1396 10:07 ق.ظ
Thanks for every other informative web site. The place else may I am getting that type of information written in such an ideal means?
I have a mission that I'm just now operating on, and I've
been on the glance out for such information.
شنبه 18 شهریور 1396 04:44 ب.ظ
With havin so much written content do you ever run into any
issues of plagorism or copyright violation? My site has a lot of unique content
I've either created myself or outsourced but it looks like
a lot of it is popping it up all over the web without my agreement.
Do you know any solutions to help protect against content from
being stolen? I'd certainly appreciate it.
شنبه 21 مرداد 1396 03:06 ق.ظ
I've been exploring for a little for any high quality
articles or weblog posts on this kind of house . Exploring in Yahoo I at last
stumbled upon this website. Reading this information So i'm glad
to convey that I've an incredibly just right uncanny feeling
I discovered just what I needed. I so much for sure will make sure to do not put
out of your mind this web site and provides it a glance regularly.
چهارشنبه 11 مرداد 1396 01:13 ق.ظ
Hey there would you mind sharing which blog
platform you're using? I'm going to start my own blog soon but I'm having a
difficult time choosing between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal.
The reason I ask is because your layout seems different then most
blogs and I'm looking for something completely unique.
P.S Apologies for getting off-topic but I had to ask!
سه شنبه 3 مرداد 1396 08:06 ب.ظ
What's up, everything is going fine here and ofcourse every one is sharing
information, that's truly good, keep up writing.
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 12:29 ب.ظ
It's amazing designed for me to have a web page, which is beneficial in support of my know-how.
thanks admin
چهارشنبه 23 فروردین 1396 03:08 ب.ظ
Hi are using Wordpress for your site platform?
I'm new to the blog world but I'm trying to get started and create my own. Do you require any coding expertise
to make your own blog? Any help would be really appreciated!
یکشنبه 20 فروردین 1396 09:29 ب.ظ
Pretty! This was a really wonderful post. Thank you for providing this info.
یکشنبه 20 فروردین 1396 03:13 ب.ظ
Great work! This is the kind of information that
are meant to be shared across the web. Shame on the seek
engines for no longer positioning this publish upper!
Come on over and talk over with my site . Thank you =)
شنبه 11 آذر 1391 02:13 ق.ظ
سلام
قاوی تاریخ ماغلوماتلار.
علی یار--- الله یار حان بولایماسین. اول قارری قالادان کریم ایشانا گلیپ، تورکمنصحرالی تورکمنلره رضاشاه قارشی اورشدا کمک بریپدی. اول سونگرا قارری غالا دولانیار و قالحوز باشلیغی بولیار.
-------------------
تاریخی ماغلوماتلار کان سیزه ایبریپ بیلرین.
امین گلی
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :