تبلیغات
باینال - بررسی دوره تاریخی و آثار دولت محمد آزادی (قری ملا)
 
باینال
به وبلاگ روستای باینال خوش اومدی
نخستین قدم های نجات كتابت زبان تركمنی از تاثیر و سلطه زبان جغتایی را دولت محمد آزادی برداشت.
هفتاد و هفتمین نشست جمعیت فرهنگی هنری مختومقلی كلاله، آخرین جمعه خرداد ماه1391 با حضور جمعی از علاقمندان به فرهنگ و ادب تركمن، در محل كتابخانه عمومی این شهر برگزار شد.
این نشست به بررسی دوره تاریخی و آثار مكتوب دولت محمد آزادی، بوسیله محقق و كارشناس فرهنگ و ادب تركمن، اتانظر برزین اختصاص داشت.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دانشجویان و دانش آموختگان ترکمن ایران به نقل از وب سایت جمعیت مختومقلی كلاله، قبل از سخنان كارشناس جلسه، شریف ایشان محمدی فرزند شادروان اتا ایشان محمدی، به نمایندگی ازسوی نوادگان مختومقلی فراغی، از تلاش و كوشش های جمعیت مختومقلی كلاله در تبین و ترویچ آثار دولت محمدآزادی و مختومقلی فراغی، تقدیر و تشكركرد.
اتا نظربرزین، با بیان اینكه ملت ها به شاعران، نویسندگان و نخبگان فرهنگی هنری خود، میبالند و ارزش ویژه ای قائل میشوند، اظهار داشت:محققین و صاحب نظران درباره شاعر ، نویسنده ویا اهل علم ،بدون دخالت احساس و از روی تحقیق و كنكاش نظر میدهند سامئو لوویچ محقق و شرق شناس روس در باره دولت محمد آزادی چنین اظهار نظر كرده است : من اكثر شاعران ،نویسندگان واهالی فرهنگ و هنر تركمن را میشناسم ،اشعار ،مطالب واثارشان را مطالعه كرده ام. در بین انها ، نخبه ترین و با علم ترینشان دولت محمد ازادی است .

برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.


این كارشناس فرهنگ و ادب تركمن، در تشریح وقایع مرتبط به سالهای پیش و پس از قرن 18 ،گفت :دولت محمد آزادی (قری ملا)اوایل قرن 18 میزیسته است در این سالها تركمن ها برای رهایی از سلطه صفویان به ازبكها، پناه میبرند این امر برابر بود با حاكمیت ازبكها بر فرهنگ و ادب تركمن و یا به عبارتی فرهنگ و ادب تركمن تحت تاثیر فرهنگ ازبك قرار گرفته بود . به خاطر این موضوع تا قرن 18 آثار شاعران و نویسندگان تركمن به زبان جغتایی نوشته و نشر پیدا میكرد .


این فعال عرصه فرهنگ و ادب تركمن سپس برای آشنایی بیشتر مخاطبان ،تحصیلات و علم آموزی دولت محمد آزادی را مورد توجه قرار داد و خاطر نشان كرد :مختومقلی یوناچی پدر دولت محمد ازادی توجه ویژه ای به تحصیل وی مبذول میداشت و از اینكه نتوانسته بود مدارج عالی تحصیل زمانه ی خود را طی نماید دلتنگ بود ،آمال و آرزوهای خود را نزد فرزندش دولت محمد جستجو میكرد او پس از ختم تحصیل نزد ملا نیاز صالح، فرزندش دولت محمد را به مراكز علوم مختلف زمانه اش خیوه و بخارا میفرستد .
دولت محمد آزادی 10 سال در مراكز علمی خیوه بخارا تحصیل میكند این با ر وی علاوه بر علوم دینی ،سایر علوم بخصوص ادبیات و زبانهای عرب ،پارسی وجغتایی را نیز بصورت كامل می آموزد و برای خدمت به مردم به زادگاهش بازمیگردد .
اتا نظر سپس شخصیت و ویژگیهای دولت محمد آزادی را در 4 بخش مورد بررسی قرار میدهد.
1- مختومقلی یوناچی پدر دولت محمد آزادی ، به خاطر خدماتی كه به مردمش عرضه میكرد ، محبوب مردم بود علاوه بر ساخت ابزار مربوط به اسب و اسب سواری ،به عنوان طبیب شفا بخش دردهای مردم و از محبوبیت زیادی برخوردار بود با در نظر گرفتن این موضوع فرزند چنین كسی عالم و آشنا به علوم مختلف و محبوبیتش بین مردم از پدر نیز بیشتر همچنین آگاه به مسائل و مشكلات مردم بود و در بین مردم به عنوان یك رهبر مطرح و از جایگاه والایی برخورداربود.


2- دولت محمد آزادی علاوه بر محبوبیتش نزد مردم ،به عنوان رهبر دینی نیز از جایگاه خاصی برخوردار بود زیرا مسائل دینی و مذهبی با بهره گیری از كتب مختلف و آگاهیها واشرافی كه بر این امرداشت ،حل میكرد.
3- رهبری جامعه و اجتماع از دیگر ویژگیهای دولت محمد آزادی بود او علاوه بر نقش رهبری كه در بین گركز ها داشت ،در بین سایر طوایف گوگلان نیز به عنوان رهبر جامعه در حل وفصل مسائل و مشكلات مردم كوشا بود حتی احمد شاه درانی كه در افغانستان درصدد تحكیم پایه های حكومتش بود، به خوانین ،رهبران و افراد شاخص تركمن نامه نگاشته طلب مشورت وكمك میكند كه یكی از این افراد بخاطر جایگاهی كه بین مردمش داشت، دولت محمد آزادی بود.
4- عالم و آگاه به ادبیات وآگاه و استاد در علوم دینی و اجتماعی از دیگربرتری ها و شاخصه های دولت محمدآزادی بود. وی علاوه بر این، علم طریقت را نیز در خیوه آموخته و یكی از شاخه های این علم یعنی رساویه را بین مردم ترویچ می كرد و بعدها به پیر و مرشد این علم بین مردم اشتهارو محبوبیت پیدا كرد، وابستگی به این مسلك و عزت و احترام ناشی از آن تا امروزدربین نواده گان دولت محمدآزادی ادامه یافته است.

این محقق فرهنگ و ادبیات تركمن در تشریح پاسخگوبودن دولت محمدآزادی به نیازهای جامعه اظهار داشت: قری ملا برای اینكه به خواستها و مطالبات جامعه اش پاسخ دهد، به شاعری و نویسندگی نیز روی می آورد بر این اساس آثاری مشتمل بر 8 جلد كتاب از خود به یادگار گذاشته و درقالب این كتابها، دیدگاهها، آمال و آرزوهاوهمچنین رهنمود های خودرا به حاكمان و پادشاهان بیان كرده است.از این 8 اثر دولت محمدآزادی، 5 اثرشامل:وغظ آزادی، بهشت نامه، حكایات، غزلیات و رباعی ها به چاپ رسیده و 3 كتاب : مختصرالوقایع، حكایت جابربن انصارشامل 6هزار بیت شعر و سراج العاجزین در قطع كتابهای امروزی و در490 صفحه كه تاكنون به چاپ نرسیده اند.
وی پیرامون توانایی و قدرت دولت محمدآزادی(قری ملا) در تحریر و كتابت مختصرالوقایع، گفت: مختصر الوقایع از جمله 3 كتابی است كه تاكنون منتشر نشده است این كتاب كه امروز نیز در برخی مدارس علوم دینی تدریس میشود. شاید برخی بگویند، مختصرالوقایع را كه كسی دیگر نوشته است. در جهت روشن شدن این مسئله، بیان چند نكته ضروری به نظر میرسد. در زمان قدیم كتابت و كتاب نویسی از یك اصل پیروی میكرد، آنهم نوشتن شرح و تفسیر برحواشی كتاب از سوی صاحب نظران، عالمان و نویسندگان بزرگ است. متون اولیه این كتاب را طالع الشریعه نوشت و بعدها به قلم مختومقلی و به زبان عربی نوشته میشود و دولت محمد آزادی نیزتفسیر و شرح آنرا كه با 11 جلد كتاب برابری میكند، می نویسد. وی در این تفسیر نویسی به زبان تركمنی اكتفا نكرده بلكه از زبانهای مختلف شامل فارسی، تركی جغتایی و عربی، همچنین برای تفهیم مطالب از سروده های خود و حتی مولوی بهره میگیرد. نسخه اصلی و دست نوشته كتاب مختصرالوقایع كه 75 سانتیمتر طول و 50 سانتیمترعرض دارد، وبه قلم مختومقلی و تفسیردولت محمدآزادی نوشته شده است، در حال حاضر در آرشیو نسخ خطی شهرعشق آباد(تركمنستان) نگهداری می شود.
استاد اتانظربرزین در ادامه پیرامون سفرشادروان آتا ایشان محمدی از نوادگان مختومقلی فراغی به تركمنستان و چگونگی انتقال تصویر كتاب مختصرالوقایع اثر جاویدان دولت محمدآزادی به كشورمان، و صحافی آن، اظهار داشت: حضرت آتا ایشان در سفری كه به تركمنستان داشت، با رئیس جمهور وقت این كشور صفر مراد نیازف دیداری داشته است. در این دیدار، نیازف خطاب به آتا ایشان می گوید، هر چی بخواهید بعنوان رئیس جمهور تركمنستان، به شما هدیه میكنم، در عین حال سویچ یكدستگاه مرسدس بنز را به او میدهد. اتا ایشان در پاسخ از نیازف تشكر كرده، می گوید: كتاب مختصرالوقایع ما نزد شما نگهداری میشود، من غیر از این كتاب چیز دیگری از شما نمی خواهم. نیازف نیزدر پاسخ، گفته است: به اصل كتاب شماره مركز نسخ خطی تركمنستان زده شده و امكان اینكه اصل كتاب از آرشیو بیرون برده شود، وجود ندارد اما بجای آن كپی كتاب را بصورت شكیل و صحافی شده تقدیم خواهیم كرد. در ایران ازتصویر كتاب مختصرالوقایع 11 جلد كتاب صحافی و جلد شده تهیه میشود كه در كتابخانه مرحوم اتا ایشان محمدی در گركز جرگلان نگهداری میشود.
اتانظربرزین در پاین با اشاره به خدمات دولت محمدآزادی و مختومقلی فراغی در رهایی بخشیدن زبان تركمنی از نیستی و نابودی، گفت:دولت محمدآزادی با اثر وغظ آزادی خود، نخستین قدم های نجات زبان تركمنی از تاثیر و سلطه زبان جغتایی را، برداشت و مختومقلی فراغی نیز با آثار جاویدان خود زبان ادبی امروز را به یادگار گذاشته است.

برخی ویژه گیهای تاریخی دولت محمد آزادی:

برای آشنایی بیشتر علاقمندان ، حاجی گلدی تاجی قره جه از جوانان علاقمند به تاریخ، با بهره گیری از مطالعات و تحقیقات خود، شرایط و ویژه گیهای تاریخی، دوره زندگی دولت محمدآزادی را تشریح كرد.
وی گفت:در سال1729، در مهماندوست دامغان جنگ سختی بین نادر و افغانها درگرفت كه در این جنگ نادرپیروز و افغانها با بجا گذاشتن عراده های توپ و آذوقه بسوی اصفهان گریخته اند. در ادامه این درگیریها، جنگ دیگری بین نادر و افغانها در مورچه خورت اصفهان روی داد ه كه افغانها بار دیگر با تحمل شكست سختی اصفهان را رها كرد ه اند و این شهر پس از 7 سال به دست نادر افتاد ه است. نادر برای یكسره كردن كار افغانها، برای بار سوم در زرقان فارس با آنها درگیر و شكست سختی به آنان تحمیل كرد ه و در نهایت افغانها را از ایران اخراج و تا هرات پیش رفته است.
این محقق جوان در بخش دیگری ازمطالبش به موقعیت تركمنها پرداخته ادامه داد: نادر پس از فتح هرات در سال 1730، تصمیم گرفت به تركمن ها حمله كند، تركمن ها نیز با آگاهی از نیت نادر به سمت خیوه عقب نشینی و در سال 1732 به سرزمین خود باز گشته و حمایت خود را از نادر اعلام كرده اند. نادر از تركمن ها 1000 جوان خواسته كه تا در جنگ با عثمانیها از آنها استفاده نماید. این موضوع با امتناع آنان رو به رو شده كه نادر نیز به سوی تركمن ها حمله كرده زنان و كودكان زیادی را به اسارت گرفته است. تركمن ها از این اقدامات نادر و حكومتش كینه شدیدی به دل گرفته بدنبال فرصتی برای انتقام گیری و ضربه زدن به نادر و حكومتش بودند.
حاجی گلدی تاجی قره جه ادامه داد: در سال 1739 كه نادربه جنگ در هندوستان مشغول بود، تركمن ها در حمله ازبكان به رهبری ایلبارس خان بر علیه حكومت نادر، با اوهمكاری كرده اند و این بهانه ای شد تا نادر خانات آسیای میانه را در سال 1740 متصرف شود. تركمن ها پس از سقوط صفویه تا جلگه گرگان پیش آمده اند. خان خیوه، ولی خان شیرغازی تركمن های مرو را غارت كرد و برای غارت تركمن های جنوب اترك نیز از نادر كمك گرفت.
وی همچنین گفت: در بخش دیگری از این دوره تاریخی، تركمن ها به همراهی قاجارها و مازندرانی ها، جنگ های خونینی بر علیه نادر شاه داشتند ولی علیقلی خان خواهرزاده نادر آنها را سركوب و مرو را فتح كرده است. نادر كه در شكل گیری تاریخ تركمن ها نقش عمده ای داشت، پس از یك دوره خونین كه شك و تردید تمام وجودش را فرا گرفته بود، در سال 1747 شبانه در چادرش به قتل رسید.

مطالب مرتبط با نشست 78 جمعیت فرهنگی هنری مختومقلی كلاله

=/ اجرای برنامه را نوریاقدی زیارتی از شاعران متعهد منطقه به عهده داشت.
=/ قرائت سروده های شاخص شاعران كلاسیك به خصوص مختومقلی فراغی بوسیله كودكان و نوجوانان، به رسم معمول نشست های ماهانه جمعیت مختومقلی تبدیل شده است، در این جلسه نیزنوجوانان علاقمند به فرهنگ و ادب تركمن، تاج جمال دهدار، احسان آنه ای و یاسین آرام دهنه، قطعاتی از آثار مختومقلی را قرائت كردند.
= (یان باغشی) حاج احمد كشواد با همراهی نی نوازهنرمند تقی صوفی یوسفی نیا، با اجرای چند ترانه تركمنی، حال و هوای خاصی به نشست78 بخشید.
=/ شاعران مهمان، ایشان اتاسید و آق محمد بدراق نژاد قطعاتی از سروده های خودرا قرائت كردند.
=/ كار فیلمبرداری نشست ها و مراسم مختلف جمعیت مختومقلی كلاله را ستار راهنما از هنرمندان علاقمند به فرهنگ و ادب تركمن به عهده دارد علاقمندان برای دریافت سی دی یا دی وی دی(CD-DVD) مربوط به مراسم و نشست های جمعیت مختومقلی، میتوانند به كلاله: خیبان آزادی – نرسیده به آتش نشانی- عكاسی دایان مراجعه نمایند – تلفن(09119774484 – 01744243080)
=/ هفتاد ونهمین(79) نشست جمعیت فرهنگی هنری مختومقلی كلاله ساعت 17 روز جمعه 30 تیر ماه 1391 در محل كتابخانه عمومی كلاله برگزار میشود.





وبلاگ باینال
http://baynal.mihanblog.com
کمپانی جواد
دوشنبه 27 شهریور 1396 02:24 ق.ظ
You could definitely see your skills within the work you write.
The sector hopes for even more passionate writers such
as you who are not afraid to mention how they believe.
Always go after your heart.
شنبه 21 مرداد 1396 05:05 ق.ظ
Thanks on your marvelous posting! I quite enjoyed
reading it, you are a great author. I will always bookmark your blog and definitely will come back someday.
I want to encourage continue your great writing, have a
nice weekend!
پنجشنبه 12 مرداد 1396 06:29 ق.ظ
I like the valuable info you provide in your articles. I'll bookmark your weblog and check again here frequently.
I'm quite sure I will learn plenty of new stuff right here!
Best of luck for the next!
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 05:16 ب.ظ
Link exchange is nothing else but it is simply placing the other person's webpage link on your page at proper place and other person will
also do similar for you.
یکشنبه 20 فروردین 1396 11:24 ق.ظ
I know this website presents quality dependent articles and other data, is there any other website which offers
these kinds of data in quality?
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :